MİRAS HUKUKUNDA YENİ DÖNEM: 12. YARGI PAKETİ İLE ORTAKLIĞIN
GİDERİLMESİ DAVALARINDA MİRASÇILARA ÖNCELİKLİ SATIŞ İMKÂNI
12. Yargı Paketi kapsamında kabul edilen yeni düzenleme ile miras hukukunu
yakından ilgilendiren ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davalarında önemli bir
değişikliğe gidildi. Düzenleme, miras yoluyla intikal eden taşınmazların satış
usulünü yeniden şekillendirirken, aile mülkiyetinin korunmasına yönelik önemli bir
hukuki güvence getirmeyi amaçlıyor. Antalya'da gayrimenkul ve miras hukuku
alanında çalışmalar yürüten Avukat Hatice Yıldırım, söz konusu değişikliğin
uygulamada yıllardır yaşanan birçok uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlayacağını
ifade etti.
Türk hukukunda ortaklığın giderilmesi davaları, paylı veya elbirliği mülkiyetine
konu taşınmazlarda ortaklığın sona erdirilmesini sağlayan dava türlerinden biridir.
Özellikle miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda mirasçıların anlaşamaması
halinde mahkeme tarafından satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar
verilebilmektedir. Ancak önceki uygulamada gerçekleştirilen açık artırmalara
üçüncü kişilerin de katılabilmesi, aile konutlarının ve nesilden nesile aktarılan
taşınmazların aile dışına çıkmasına neden olabiliyor; bu durum hem ekonomik hem
de sosyal açıdan ciddi mağduriyetlere yol açıyordu.
İlk Açık Artırma Yalnızca Mirasçılar Arasında Gerçekleştirilecek
Yeni düzenlemeye göre miras yoluyla intikal etmiş ve tamamı mirasçılara ait
bulunan taşınmazların ortaklığının satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi
halinde ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecektir. Böylece mirasçılar,
üçüncü kişilerle rekabet etmeksizin taşınmazı kendi aralarında ihale yoluyla
edinebilme imkânına kavuşacaktır. İlk artırmada satışın gerçekleşmemesi halinde
ise ikinci artırma genel hükümlere göre yapılarak üçüncü kişilerin katılımına
açılacaktır.
“Aile Mülkiyetinin Korunmasına Hizmet Eden Bir Düzenleme”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Av. Hatice Yıldırım, "Ortaklığın
giderilmesi davalarında aileye ait taşınmazların dışarıdan ihaleye katılan kişiler
tarafından satın alınması uygulamada uzun yıllardır önemli uyuşmazlıklara neden
oluyordu. Yeni düzenleme ile mirasçılara ilk artırmada öncelik tanınması, aile
mülkiyetinin korunmasına katkı sağlayacağı gibi mirasçılar arasındaki uzlaşma
ihtimalini de artıracaktır. Bu yönüyle düzenleme, miras hukukunda hakkaniyet
ilkesini güçlendiren önemli bir yenilik niteliğindedir." ifadelerini kullandı.

Hak Kayıplarının Önlenmesi İçin Süreç Yakından Takip Edilmeli
Av. Hatice Yıldırım, yeni düzenlemenin sağladığı haklardan etkin şekilde
yararlanılabilmesi için kıymet takdir raporlarına itiraz, satış ilanlarının takibi, ihale
şartnamesinin incelenmesi ve kanuni sürelerin titizlikle takip edilmesi gerektiğini
belirtti. Usule ilişkin hakların süresinde kullanılmaması telafisi güç hak kayıplarına
neden olabileceğinden, sürecin uzman hukukçular tarafından yürütülmesi önem
taşımaktadır.
Uygulamada Önemli Sonuçlar Doğurması Bekleniyor
Gayrimenkul değerlerinin arttığı bölgelerde ortaklığın giderilmesi davalarının sayısı
da artmaktadır. Hukuk çevreleri, 12. Yargı Paketi ile getirilen bu düzenlemenin aile
konutları, tarım arazileri ve yüksek ekonomik değere sahip taşınmazların
korunması bakımından önemli sonuçlar doğuracağını değerlendirmektedir. Yeni
sistemin mirasçılar arasında uzlaşmayı teşvik ederek yargılamaların daha etkin
yürütülmesine katkı sağlaması beklenmektedir.